Onderwijstips

  1. Home
  2. Generatieve AI in het UGent-onderwijs: impact en aanpak

Generatieve AI in het UGent-onderwijs: impact en aanpak

Laatste update: 4 augustus 2026

Het gebruik van generatieve AI in het UGent-onderwijs heeft impact op de competenties die we willen bijbrengen en op de manier waarop we lesgeven en evalueren. Ontdek in deze onderwijstip hoe je je onderwijspraktijk kan aanpassen, en hoe je zelf generatieve AI kan gebruiken. 


Wil je meer informatie over wat (generatieve) AI is, wat de risico’s zijn en welk beleid de UGent voert? Lees dan de landingspagina op het UGent-portaal Generatieve AI aan de UGent: beleid en ondersteuning.

UGent-beleid voor generatieve AI in onderwijs  

De opkomst en toegankelijkheid van generatieve-AI-systemen dwingt opleidingen en lesgevers na te denken over de gevolgen voor de beoogde competenties, voor de onderwijs- en leeractiviteiten en voor de evaluatie. Ook het werkveld en de maatschappij vragen ons om studenten aan te leren de tools verantwoord te gebruiken. 

In samenspraak met de onderwijsdirecteurs en/of facultaire onderwijsondersteuners (CKO/FOO) van alle faculteiten werd onderstaand kader voor het gebruik van generatieve AI in onderwijs opgesteld en goedgekeurd.

 

De UGent  

  • … kiest voor een verantwoord gebruik van generatieve AI in onderwijs met bijzondere aandacht voor
    o de impact op het leren van de student, 
    o de validiteit van de evaluatie, 
    o de ethische implicaties, 
    o en de voorbereiding van onze studenten op het werkveld en de maatschappij met generatieve AI. 
  • … kiest ervoor een verantwoord gebruik van generatieve AI expliciet toe te laten in elke masterproef. 
  • … kiest ervoor om het verantwoord gebruik van de tools in andere (schrijf)taken aan te moedigen en enkel te verbieden indien realistisch en noodzakelijk voor het evalueren van de competentie(s). Dat laatste betekent echter dat de evaluatie in een gecontroleerde setting zal moeten plaatsvinden.

Verantwoord generatieve-AI-gebruik is altijd toegelaten tenzij een lesgever het gebruik bij (een deel van) een taak expliciet verbiedt, waardoor die taak in een gecontroleerde setting moet plaatsvinden.

Om de term "verantwoord gebruik" te verduidelijken vertrekt het UGent-onderwijsbeleid vanuit dezelfde kernwaarden als die van het Universiteitsbreed richtkader voor verantwoord gebruik van AI, en maakt het de vertaalslag naar onderwijs:

  • Verantwoordelijkheid en onafhankelijk handelen: Als docent of student blijf je altijd eindverantwoordelijk voor de kwaliteit, correctheid en integriteit van je studiemateriaal, opdrachten en leerprestaties. AI mag ondersteunen, maar nooit de menselijke beoordeling of het eigen leerproces volledig vervangen. Als student ben je je ervan bewust dat te veel leunen op generatieve-AI-systemen het leerproces kan ondermijnen.
  • Eerlijkheid en kritische houding: Als docent of student neem je steeds een kritische houding aan tegenover de output. Je houdt rekening met de beperkingen van AI-systemen. Je controleert altijd op fouten, onnauwkeurigheden, bias, mogelijke plagiaat, auteursrechtenschendingen of schending van anonimiteit. Je bent transparant over het gebruik van (Gen)AI als daarnaar gevraagd wordt, bv. in het kader van feedback. 
  • Veilig en vertrouwelijk omgaan met informatie: Als docent of student respecteer je en bescherm je persoonlijke, privacygevoelige of auteursrechtelijk beschermde data. Je uploadt nooit persoonlijke of vertrouwelijke informatie zonder duidelijke toestemming. Dat geldt ook voor auteursrechtelijk beschermd werk, zoals cursusmateriaal of bepaalde studentenwerken
  • Respectvol gebruik: Als docent of student controleer je de output op mogelijke bias. Je staat stil bij de bredere maatschappelijke implicaties, zoals ongelijkheid in toegang tot AI-systemen en mogelijke training van taalmodellen op onrechtmatig verkregen datasets. 
  • Zorgvuldig en duurzaam gebruik: Als docent of student zet je AI bewust en doelgericht in, namelijk enkel wanneer het een meerwaarde biedt voor het leer- of onderwijsproces. Je vermijdt vrijblijvend gebruik. 
  • Voorbeeldgedrag: je leeft bovenstaande kernwaarden na en wordt zo een voorbeeld voor anderen.

 

Impact op onderwijspraktijk: validiteit evaluatie 

Generatieve AI toelaten betekent dat bestaande evaluatie van taken die een AI-tool zelfstandig kan uitvoeren én die de student zonder controle thuis maakt niet meer altijd valide is. Je weet namelijk niet of het de student of een AI-tool was die de taak tot een goed einde brengt. Daarom voorziet de UGent ondersteuning voor lesgevers die thuistaken anders willen aanpakken.


Wat met de masterproef (en de bachelorproef)?


De masterproef, en bij uitbreiding de bachelorproef, is bij uitstek een taak waar generatieve-AI-gebruik een enorme impact op heeft. Het is onmogelijk om een hele masterproef in een gecontroleerde setting te laten schrijven. Een herontwerp dient zich dan ook aan.

Ben je promotor, begeleider en/of evaluator van de masterproef? Houd dan rekening met bijgevoegde bijzondere aandachtspunten voor de masterproef die vanaf academiejaar 2025-2026 gelden.  

Ben je op zoek naar inspiratie voor de mondelinge verdediging? Laat je inspireren door bijgevoegde vragenlijst voor mondelinge toelichting.

Heb je vragen over het herontwerp van de masterproef? Contacteer dan onderwijs@ugent.be

 

Wat met andere schrijftaken?


Ook bij kleinere schrijftaken die de studenten niet in de klas maken, zal je de evaluatie moeten aanpassen. Denk daarbij niet enkel aan onderzoekspapers, maar ook aan reflectieverslagen, programmeertaken …

Bekijk de uitgebreide handleiding om schrijftaken te herbekijken.

 

Impact op onderwijspraktijk: AI-geletterdheid 

Er is een belangrijke rol weggelegd voor het onderwijs om in te zetten op AI-geletterdheid, zoals  AI verantwoord kunnen gebruiken , erover kunnen reflecteren, er correct mee in interactie gaan en kennis hebben over de limieten en risico’s. 

Opleidingen moeten dus onderwijs- en leeractiviteiten opzetten die AI-geletterdheid stimuleren en evalueren. Het UGent-beleid waarin het gebruik wordt toegelaten bij masterproeven en andere (schrijf)taken biedt alvast opportuniteiten voor studenten om de tools op een verantwoorde manier te (leren) gebruiken. Bouw die AI-geletterdheid op doorheen het curriculum en identificeer daarvoor vakken waar die aan bod kan komen. 

Communiceer helder aan je studenten wat je wel en niet verwacht. Laat ze eventueel aangeven als leeractiviteit in (schrijf)taken hoe ze de tools hebben gebruikt zodat je zicht hebt of ze die al dan niet verantwoord gebruikt hebben. De checklist AI-gebruik van je studenten kan daarvoor inspiratie bieden. Let op: dit document is geen valide evaluatiemethode! 

 

Nood aan inspiratie hoe je studenten AI-geletterd(er) kan maken?

Die onderwijs- en leeractiviteiten vereisen uiteraard dat lesgevers zelf ook voldoende onderlegd zijn in AI. Niet elke lesgever hoeft een AI-expert te worden, maar beschikt idealiter over de basiscompetenties. De facultaire en centrale onderwijsondersteuners bieden workshops AI-geletterdheid voor lesgevers aan. Vraag ernaar in je faculteit.

Je eigen AI-geletterdheid bijspijkeren? Doorloop de hele Ufora-infosite Generatieve AI: over leren, creëren, onderzoeken en doceren.

Aanpak impact op het opleidingsprogramma

Opleidingen starten in academiejaar 2024-2025 met de denkoefening over de impact op opleidings- en eindcompetenties, onderwijsactiviteiten en evaluaties doorheen het opleidingsprogramma. Ze kunnen daarvoor hulp vragen bij de centrale onderwijsondersteuners. Die laatste voorzien ook een ondersteuningsaanbod voor OC’s.

Hierbij zal het belangrijk zijn om

  1. kritisch te reflecteren over opleidingscompetenties in tijden van generatieve AI, te beslissen welke basiscompetenties studenten ook zonder GAI moeten verwerven, hoe competenties en ook onderwijsactiviteiten en leermateriaal moeten worden aangepast, en hoe optimaal kan gezorgd worden voor een valide evaluatie;
  2. in te zetten op digitale geletterdheid (waar AI- en GAI-geletterdheid deel van uitmaken) van lesgevers en van studenten doorheen het programma. 

Veelgestelde vragen

Waarvoor mag je AI (niet) gebruiken?

Je mag AI gebruiken om je onderwijs voor te bereiden en te ondersteunen, bijvoorbeeld om ideeën te verzamelen, teksten te herwerken, lesmateriaal te ontwikkelen of evaluatiecriteria op te stellen. Je bent wel altijd zelf verantwoordelijk voor het eindresultaat. Controleer de output van de tools op fouten, bias, plagiaat en auteursrechtelijke problemen. Deel geen persoonlijke, confidentiële of auteursrechtelijk beschermde informatie zonder toestemming, zeker niet in de tools die gratis beschikbaar zijn.

Voor welke AI-systemen biedt de UGent een licentie aan?

Alle UGent-medewerkers en -studenten hebben via hun UGent-account toegang tot Microsoft 365 Copilot Chat met zakelijke gegevensbescherming. Je ziet bovenaan rechts of je bent ingelogd. Voor transcriptie binnen een onderzoek kan je ook Whisper via de HPC, de High Performance Computer of supercomputer van de UGent, gebruiken. Door die koppeling blijven je getranscribeerde data lokaal opgeslagen. Hoe je de tool op zo'n veilige en verantwoorde manier gebruikt, kan je bekijken in dit filmpje. Andere AI-systemen zijn niet verboden, maar bieden niet noodzakelijk dezelfde garanties voor privacy en gegevensbescherming. Upload in gratis tools daarom geen privacygevoelige, vertrouwelijke of auteursrechtelijk beschermde informatie.

Mag je AI-gebruik bij je studenten verbieden?

Ja, maar alleen wanneer dat noodzakelijk is om bepaalde competenties betrouwbaar te evalueren én wanneer je het verbod kunt handhaven. Een verbod bij een thuisopdracht is niet realistisch: je kunt niet met zekerheid vaststellen of een student AI heeft gebruikt. Wil je AI-gebruik uitsluiten, organiseer de evaluatie dan in een gecontroleerde omgeving en communiceer vooraf duidelijk wat wel en niet mag. Bij ongeoorloofd gebruik treedt artikel 78 van het onderwijs- en examenreglement in werking.
Specifiek voor masterproeven laat de UGent verantwoord AI-gebruik altijd toe. Bij andere schrijfopdrachten wordt verantwoord gebruik aangemoedigd, tenzij een verbod noodzakelijk is voor de evaluatie van specifieke competenties.

Kan je AI-gebruik van je studenten detecteren?

Nee. De huidige AI-detectietools zijn onvoldoende betrouwbaar om met 100% zekerheid vast te stellen of een tekst met AI is gemaakt. Gebruik een detectiescore daarom nooit als bewijs van fraude. Zet liever in op een doordacht opdrachtontwerp, tussentijdse opvolging, procesinformatie en een mondelinge toelichting.

Wanneer is het AI-gebruik van je studenten frauduleus?

AI-gebruik kan frauduleus zijn wanneer een student de afspraken bij een opdracht of examen overtreedt en AI gebruikt terwijl dat expliciet verboden is. Wanneer je een student tijdens een examen op heterdaad betrapt op verboden AI-gebruik, start je de examentuchtprocedure op. Artikel 78 van het onderwijs- en examenreglement is dan van toepassing.
Let op: een vermoeden, een opvallende stijlbreuk of het resultaat van een AI-detector volstaat niet om fraude vast te stellen.

Is er impact op online examens?

Niet enkel bij (schrijf)taken thuis moet je waakzaam zijn, ook bij online schriftelijke evaluaties kan de validiteit in het gedrang komen. Indien die evaluaties on campus plaatsvinden, blijft fysiek surveilleren aangewezen. Bij evaluaties op de eigen laptop kan je niet garanderen dat studenten geen generatieve AI gebruiken: een ietwat IT-vaardige student kan online geraken, ook al sluit je de toegang tot andere internetsites af. Bij evaluaties op UGent-beheerde pc’s kan je dat vermijden door NetSupport School te gebruiken. Online schriftelijke evaluaties op afstand brengen heel wat uitdagingen met zich mee en worden daarom enkel aangeraden voor specifieke doelgroepen. 

Wanneer een student tijdens een (online) examen op heterdaad betrapt wordt op gebruik van generatieve AI wanneer dat verboden is, dan is er sprake van fraude en moet er een examentuchtprocedure worden opgestart. 

Mag je een AI-systeem gebruiken om studententaken van feedback te voorzien?

Je kan AI gebruiken als hulpmiddel om feedback voor te bereiden, bijvoorbeeld om feedbackcriteria of een rubric op te stellen. Laat de tool je professionele oordeel echter niet vervangen: controleer en bewerk de voorgestelde feedback altijd zelf. Informeer studenten wanneer AI een rol speelt in hun evaluatie en upload hun werk alleen wanneer privacy, confidentialiteit en auteursrechten voldoende beschermd zijn.

Mag je een AI-systeem gebruiken om studententaken te scoren?

Gebruik AI niet om autonoom punten toe te kennen. Jij blijft verantwoordelijk voor het examencijfer en moet dat cijfer kunnen motiveren. AI kan hoogstens ondersteunende informatie aanreiken, maar menselijke controle, transparantie, gelijke behandeling en gegevensbescherming moeten altijd gewaarborgd blijven. Ook de EU AI Act (art.6, lid 2, bijlage III) geeft aan dat AI-systemen gebruiken om leerresultaten te evalueren een hoogrisico-toepassing is.

Moet je je studenten verplichten transparant te zijn over hun AI-gebruik?

Dat mag jij of de opleiding zelf beslissen. De UGent heeft geen algemene opgelegde transparantieplicht. Bepaal daarom per opdracht of transparantie nodig is en vermeld duidelijk wat studenten moeten aangeven, bijvoorbeeld welke tool ze gebruikten, waarvoor en hoe ze de output controleerden of bewerkten. Neem die transparantieverklaring niet mee in je evaluatie: studenten kunnen perfect een AI-systeem gebruiken om zo’n verklaring op te stellen en/of zijn niet noodzakelijk eerlijk over hun gebruik. Gebruik hem eerder als aanzet om een gesprek over verantwoord AI-gebruik te starten, als leeractiviteit.

Moet je zelf transparant zijn wanneer jij een AI-systeem gebruikt hebt?

Wanneer je je studenten verplicht om transparant te zijn over hun AI-gebruik, geef je best zelf het goede voorbeeld. Juridisch gezien ben je sinds 1/8/2026 enkel verplicht om transparant te zijn in de volgende situaties (EU AI Act, art. 50):

  • Gebruik je AI om beelden, audio of video te maken of te bewerken tot een deepfake? Dan moet je duidelijk vermelden dat de inhoud met AI is gegenereerd of aangepast. Deze verplichting geldt niet wanneer AI wettelijk wordt ingezet voor de opsporing, preventie, het onderzoek of de vervolging van strafbare feiten. Bij artistieke, creatieve, satirische of fictieve werken volstaat een duidelijke melding dat AI-gegeneerde of gemanipuleerde inhoud voorkomt in het werk. Die melding mag de beleving van het werk niet verstoren.
  • Publiceer je een met AI gegenereerde of bewerkte tekst om het publiek te informeren over een onderwerp van algemeen belang? Dan moet je duidelijk aangeven dat AI werd gebruikt. Deze verplichting geldt niet wanneer het gebruik wettelijk is toegestaan voor de opsporing, preventie, het onderzoek of de vervolging van strafbare feiten; en wanneer de tekst vooraf door een mens werd nagekeken of redactioneel gecontroleerd én een persoon of organisatie de verantwoordelijkheid voor de publicatie opneemt.

Meer weten? 

Deze onderwijstip kwam tot stand in samenspraak met UGent-experten AI en onderwijs. Ook onderstaande bronnen zijn verwerkt. Heb je nog extra (ondersteunings)vragen? Contacteer dan onderwijs@ugent.be.

Wat met AI-gebruik in onderzoek?

Lees meer over  "Artificiële Intelligentie" op het intranet, of duik in de onderzoektips via de landingspagina "GenAI: verantwoord gebruik in onderzoek".

Bronnen

Adams, J., Brophy, L., Ediger, J., Herry, L. & Zumpano N. (2022). ChatGPT through an education lens. https://docs.google.com/presentation/d/1WeORhcE2tFOjI92MEMdYZK4wdBHVFOnVzrcc6rj1Pio/mobilepresent?slide=id.ga778454a28_0_111

 

Anseel, F. (2022, 8 december) De meest onderschatte vaardigheid. De Tijd. https://www.tijd.be/opinie/column/de-meest-onderschatte-vaardigheid/10432949.html

 

Cardona, M. A., Rodríguez, R. J., & Ishmael, K. (2023). Artificial Intelligence and the Future of Teaching and Learning Insights and Recommendations. https://tech.ed.gov 

 

Clark, D. (2022) Donald Clark Plan B. http://donaldclarkplanb.blogspot.com/

 

Goethals, P. (2023, 24 januari) De grootste intellectuele hold-up uit de geschiedenis. De Standaard.

https://www.standaard.be/cnt/dmf20230123_97406419

 

Liu, D. (2023, 11 mei). Care and Connection: Assessment in the Age of AI and Analytics. JISC Connect more

 

Miller, M. (2022). Ditch that textbook. https://ditchthattextbook.com/ai/#t-1671292150912

 

Molenaar, I. (2022). “Towards hybrid human-AI learning technologies.” European Journal of Education, 00, 1–14. https://doi.org/10.1111/ejed.12527

 

Monash University “Generative AI and assessment” 21 augustus 2023  https://www.monash.edu/learning-teaching/TeachHQ/Teaching-practices/artificial-intelligence/generative-ai-and-assessment#tabs__3173682-02

 

Rubens, W. (2022) Blog over ChatGPT. https://www.te-learning.nl/blog/

 

SURF (12 januari 2023) Impact ChatGPT op onderwijs [webinar]

 

UNESCO (2023) Guidance for generative AI in education and research https://www.unesco.org/en/articles/guidance-generative-ai-education-and-research

 

Van Deyzen, B (2023) ChatGPT-verzameling bronnen. https://communities.surf.nl/ai-in-education/artikel/chatgpt-verzameling-bronnen

 

Van Gorp, S. (2023, 10 januari). Moedig studenten aan de intelligente software ChatGPT te gebruiken. De Tijd. https://www.tijd.be/opinie/algemeen/moedig-studenten-aan-chatgpt-te-gebruiken/10439226.html

 

VU Amsterdam (2022). Hoe ga je als docent om met ChatGPT? https://vu.nl/nl/medewerker/didactiek/hoe-ga-je-als-docent-om-met-chatgpt

 

Watkins, Ryan (2022). Update your course syllabus for ChatGPT.  https://medium.com/@rwatkins_7167/updating-your-course-syllabus-for-chatgpt-965f4b57b003

Bijlagen

 

UGent-Praktijken

Laatst aangepast 4 augustus 2026 17:02