The programme implements a transparent and efficient master’s dissertation policy that ensures that every student (a) has the opportunity to produce a high-quality master’s dissertation that aligns with the programme, and (b) receives adequate supervision.

What? 

Every Master's programme culminates in a mandatory Master's dissertation. At Ghent University, we use the legal provisions in the Higher Education Code (Art. I.3 and Art. II.58) to define the Master's dissertation in our own Education and Examination Code as follows: 

The Master's dissertation represents an individual or collective learning experience where students conduct a research project independently. Expressed in ECTS credits, the study load of a Master's dissertation counts towards at least one-fifth of the total number of ECTS credits in the curriculum, with a minimum of 15 ECTS credits and a maximum of 30 ECTS credits. 
Through the Master's dissertation, the student demonstrates the ability to analyse and synthesise information, to solve problems independently and at an academic level, or to create a work of art. The Master's dissertation reflects the student's critical and reflective attitude, or their research attitude. 

The Master's dissertation begins with a relevant research problem, is grounded in academic and scientific literature and usually builds on (one's own) previous research. That research is methodical and verifiable. Through the Master's dissertation, students acquire a skill set that includes interpreting research results, reporting and assessing, and designing and conducting research. A supervisor oversees the entire process.
A Master's dissertation is an academic-scientific contribution to the discipline. In some instances, it can be put into practice or policy. 

Study programmes are responsible for their Master's dissertation policy. That policy, together with the design, should be well considered to ensure quality and the achievement of learning outcomes. 

 

Consider How (Gen)AI Impacts Your Master's Dissertation!! Since the launch of ChatGPT in November 2022, the general public has acquired access to (Gen)AI tools. At Ghent University, we allow these tools on the condition that they are used responsibly. However, this approach impacts the Master's dissertation. The current Master's dissertation setup might no longer be the best approach to achieving the intended learning outcomes and producing a high-quality product. Study programmes must consider this.  Design or redesign the Master's dissertation, making clear choices about the supervision of the process and the assessment. Support supervisors in implementing this. Ensure that your team of supervisors/advisers has sufficient (Gen)AI skills to evaluate its impact on the interim supervision sessions and on the assessment of the Master's dissertation. Invest in professional development initiatives.

Why? 

Through their Master's dissertations, students demonstrate that they have acquired the intended research competencies. The term ‘research competencies’ denotes the cluster of competencies students need to conduct independent academic research. It comprises a broad range of competencies, such as information literacy (search strategies, proper data management, ...), the ability to design a research study, academic literacy (reading, writing, presenting), critical and problem-solving thought, ethical conduct, self-management skills, and entrepreneurial conduct. Even though not all students aspire to an academic career, every Ghent University study programme must give its students the opportunity to develop research skills. Research competencies are a hallmark of academic study programmes and are transferable to many (other) sectors. An inquisitive attitude, including a critical approach to research and science, is an essential skill for anyone, especially in times of GenAI, polarisation and disinformation. 

Moreover, the Master's dissertation gives students the opportunity to contribute to their field and, possibly, to society or practice. It is a way for students to assert themselves on the labour market or to prepare for a doctorate or advanced studies. The Master's dissertation can serve as a seedbed for new research or doctoral projects. In a collaboration with the professional field, a Master's dissertation can offer work placement opportunities, guest lectures and joint projects. This is one way to enhance a study programme's social visibility. In addition, high-quality Master's dissertations can also attract prospective students. 

Finally, the Master's dissertation can serve as a benchmark for the study programme’s overall exit level. It provides a means for the study programme to assess its overall quality and make appropriate adjustments where necessary. Study programmes that invest in a clear vision statement for the Master's dissertation find that it enhances the quality of supervision and the finished product. This, in turn, benefits the quality (and position) of the study programme in general. 

Let's get started

Evaluating and Monitoring the Quality of the Master's Dissertation (Supervision)   

Master’s Dissertation: Frequently Asked Questions  

  Observing the Applicable Procedures and Guidelines   

 

Evaluating and Monitoring the Quality of the Master’s Dissertation (Supervision)

Engage the Programme Committee to address the various aspects of the Master’s dissertation. Add these aspects to the Programme Committee agenda and discuss them. Make adjustments to the Master's dissertation policy where necessary. The Programme Committee monitors communication, supervision, assessment and quality of the Master's dissertation.

Please note that most faculties have their own Master’s dissertation regulations. Take these into account before making any changes at the study programme level.

If you are considering a complete redesign of the Master's dissertation, please contact us at onderwijs@ugent.be. 

Master's Dissertation Policy	What to Take into Account?	Actions and/or Guidelines
Master's Dissertation Quality	Consult and analyse data to examine the quality of the Master's dissertation.	Consult the quantitative and qualitative data of the annual Master's Dissertation Survey Survey your senior students about the content, process, organisation, supervision and assessment of the Master's dissertation.  Use the International programme review to gather feedback. Analyse the final marks of the Master's dissertation (variation, average, position in relation to other study programmes at the faculty)
Master's Dissertation Vision and Learning Outcomes	Review the learning outcomes for relevance and acquisition in the GenAI era.	Write clear and topical learning outcomes for the Master's dissertation. Ensure they are relevant to the exit level and can be assessed validly in the  (Gen)AI era.   Ensure they include sufficient generic competencies. Their importance increases when (Gen)AI is involved.   Build up the necessary preparatory competencies step by step, for example, as a curricular strand.
Begeleiding van de masterproef	Adequate begeleiding is essentieel voor de kwaliteit van de masterproef en voor het leerproces van de student. Tijdens de begeleiding krijgen begeleiders zicht op het masterproefproces en geven ze feedback	Maak het masterproefproces zichtbaar door het te laten documenteren. Zorg er ook voor dat het denkproces wordt blootgelegd tijdens de begeleidingsgesprekken. Als opleiding kan je beslissen dat studenten transparant moeten zijn over het gebruik van (Gen)AI en vragen om het te documenteren.  Zorg voor minstens drie begeleidingsgesprekken: de student staat er samen met de promotor en/of begeleider voor in dat er minstens drie begeleidingsgesprekken gespreid over het masterproefproces plaatsvinden. Deelname aan die gesprekken is een voorwaarde om het schriftelijke werkstuk te mogen indienen. In het geval van grote studentenaantallen overweeg je mogelijke ingrepen: Masterproeven per twee of in groep toelaten. Zorg er in dit geval voor dat je steeds zicht behoudt op het individuele aandeel van studenten in het werkstuk.  Masterproefseminaries/ -intervisies met peerfeedback. De promotor of begeleider modereert de gesprekken en bewaakt het academisch niveau. Uitbreiden van de begeleiderspool: met goede afspraken over doelstellingen, begeleiding en evaluatie, kan je mensen uit het werkveld, aanverwante opleidingen of vakgebieden engageren. Zorg voor een kwalitatieve procesbegeleiding: Maak afspraken met alle begeleiders (in jouw opleiding) in functie van een kwalitatieve begeleiding. De onderwijstip ‘Masterproef: hoe begeleid je die?’ kan hierbij als leidraad dienen. Professionaliseer (nieuwe) begeleiders: nodig hen actief uit om deel te nemen aan de vorming ‘Meester over de masterproef (en andere schrijftaken).’ Die vorming bestaat ook als e-learning. Je kan ook zelf een vormingsmoment organiseren waarin je inzet op onderlinge uitwisseling of intervisie over een bepaald thema (begeleiding, evaluatie,…).
Valide, transparante en betrouwbare evaluatie van de masterproef	De evaluatie van de masterproef gebeurt holistisch en competentiegericht op basis van drie elementen: een evaluatie van het proces, van het schriftelijk werkstuk en van de mondelinge verdediging.	Houd rekening met de verplichtingen in het OER: Evaluatie van het schriftelijk werkstuk en de mondelinge verdediging gebeurt door een jury die bestaat uit minstens één promotor en één commissaris. De promotor is verantwoordelijk voor de procesevaluatie. De mondelinge verdediging is essentieel om vast te stellen dat de student de inhoud en totstandkoming van de masterproef kan verantwoorden en dat het werk aan de vereisten van wetenschappelijke integriteit voldoet. De opleiding beslist vooraf of de student tijdens de mondelinge verdediging een presentatie moet geven. De leden van de jury bepalen op een holistische manier de eindscore van de masterproef. Dit betekent dat evaluatoren geen deelscores meer geven voor de verschillende elementen van de evaluatie (proces, schriftelijk werkstuk en mondelinge verdediging) die dan vervolgens mathematisch verrekend worden. De eindscore geeft op een holistische wijze weer in hoeverre de student de eindcompetenties van de masterproef heeft bereikt. Uiteraard is het wel belangrijk om ten opzichte van de student transparant te zijn over de toegekende score. Bekijk in het document Masterproef: hoe evalueer je die?  hoe je als opleiding de evaluatie van de masterproef moet vormgeven. Ga met deze checklist na of je bestaande beoordelingsformulier voldoende de holistische aanpak omvat.   Maak afspraken met evaluatoren en breng hen op de hoogte van de specifieke richtlijnen voor evaluatie van de masterproef.
Communicatie naar studenten	Zorg voor een  tijdige en heldere communicatie naar studenten.	Voorzie als opleiding een leidraad, masterproefreglement of vademecum voor studenten. Dit document bevat zowel rechten als plichten van studenten. Minimaal bevat dit volgende elementen: eindcompetenties en evaluatiecriteria richtlijnen met betrekking tot de begeleiding en (tussentijdse) feedback richtlijnen voor het schriftelijk werkstuk en de mondelinge verdediging richtlijnen in verband met verantwoord (Gen)AI-gebruik praktische organisatie en deadlines contactgegevens van begeleiders en promotoren contactpersoon in geval van problemen (bv. ombudspersoon) Organiseer een infosessie voor studenten vóór of bij de start van het masterproefproces

 

Vind het antwoord op veelgestelde vragen over de masterproef

Moeten studenten hun masterproef schrijven in het laatste modeltrajectjaar van de masteropleiding? 

Studenten schrijven hun masterproef normaal gezien in het laatste modeltrajectjaar van de masteropleiding. Uitzonderingen zijn mogelijk als de Onderwijsraad positief advies geeft en na goedkeuring door de Commissie Programma’s. Zo kan een opleiding de masterpoef eventueel spreiden over verschillende modeltrajectjaren (zie OER art. 43).
De faculteit bepaalt het tijdstip waarop studenten hun masterproef moeten indienen en beslist of de student naast een verplichte elektronische versie ook een papieren exemplaar (maximaal drie) moet indienen. De elektronische versie is de enige authentieke en komt in het archief van de Universiteitsbibliotheek (zie OER, art. 59 §4).

In welke taal mogen studenten hun masterproef schrijven? 

Studenten schrijven hun masterproef in de taal van de opleiding of in de taal die onderwerp is van de opleiding (in de taalrichtingen). In een andere taal schrijven of verdedigen kan enkel na goedkeuring door de faculteitsraad. De promotor moet die goedkeuring aanvragen. Let op: in een Nederlandstalige opleiding is in elk geval een Nederlandse samenvatting van de masterproef verplicht, ook als de masterproef in een andere taal geschreven is (zie OER, art. 59 §1). 

Wie mag promotor zijn van een masterproef?

Minstens één van de promotoren moet lid zijn van het ZAP, doctor-assistent van de UGent, gastprofessor of gepromoveerde onderzoeker in vast of tijdelijk dienstverband van de UGent of van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen. De faculteitsraad moet de promotor(en) goedkeuren. 

Wie legt het onderwerp van de masterproef vast? Mogen studenten zelf het onderwerp kiezen?

De promotor bepaalt het onderwerp in overleg met de student. De faculteitsraad moet het onderwerp vervolgens goedkeuren. 
Wanneer de opleiding of promotor de onderwerpen aanreikt, is er een sterke aansluiting bij lopend onderzoek en het expertiseveld van de begeleider. Dat vergemakkelijkt inhoudelijke begeleiding, biedt meer zicht op het denkproces en de wetenschappelijke integriteit van de student en verhoogt de kans op doorstroom naar publicatie of academische loopbanen. Tegelijkertijd kan zelf onderwerpen aanreiken net nadeling zijn: het kan zorgen voor minder motivatie bij de student, als het onderwerp niet de eerste keuze was, en het is een gemiste kans om de onderwerpenpool uit te breiden. Bovendien is dataverzameling nog het minst onderhevig aan de impact van GenAI-gebruik, waardoor je die vaardigheid idealiter aan de student moet overlaten. 
Wanneer studenten zelf hun onderwerp kiezen, ontstaat vaak een grotere en diversere onderwerpenpool. Dat is nuttig wanneer opleidingen moeite hebben om voldoende onderwerpen te kunnen aanbieden. Eigen keuze verhoogt doorgaans de motivatie en betrokkenheid van studenten. Tegelijk vraagt dit model meer sturing en opvolging, omdat de promotor niet noodzakelijk expert is in het gekozen domein. 

Hoe mag het eindproduct van de masterproef eruitzien?

Het eindproduct van de masterproef is steeds een schriftelijk werkstuk. Naast dit schriftelijke werkstuk kan een student ook een extra (authentiek) eindproduct afleveren. Denk daarbij aan specifieke prototypes of applicaties, beleidsdocumenten of ondersteunende producten voor een presentatie of wetenschapscommunicatie. Voorbeelden daarvan zijn posters, tutorials, video’s …

Mag casuïstiek (bijv. een bedrijfscasus, een klinische casus …) als wetenschappelijke methode voor de masterproef?

Casuïstiek kan op voorwaarde dat de student een onderzoekscyclus doorloopt. Enkel zo voldoet de masterproef aan de academische en methodologische vereisten van wetenschappelijk onderzoek. Er moet dus een duidelijke onderzoeksvraag of hypothese zijn; er moeten voldoende onderzoeksobjecten of meerdere casussen zijn om valide conclusies te kunnen trekken; de onderzoeksmethodologie moet uitvoerig beschreven zijn; en de analyse van de resultaten moet op een wetenschappelijke manier gebeuren. Daarnaast is een grondige toetsing aan bestaande wetenschappelijke literatuur vereist, aangevuld met een kritische bespreking. 

Kan de masterproef enkel nog bestaan uit een literatuurstudie?

Hoe meer (Gen)AI in staat is om een werkstuk in zijn totaliteit te creëren, bijv. bij literatuurstudies, systematische reviews of meta-analyses, hoe meer de opleiding moet inzetten op procesbegeleiding en verificatie om zo de eindcompetentieverwerving te garanderen. Wanneer je de procesbegeleiding en verificatie van eindcompetentieverwering niet kan garanderen, is een literatuurstudie als schriftelijk werkstuk niet meer toegestaan.

Wanneer is er sprake van fraude en kan je dit uit het schriftelijke werkstuk afleiden in tijden van (Gen)AI?

Er is sprake van fraude indien de student nepdata gebruikt of wanneer de student het denkproces over laat aan een (Gen)AI-tool. Dat laatste is, net als vroeger bij bijv. ghostwriting, niet af te leiden uit het schriftelijke werkstuk, en zal je tijdens de begeleidingsgesprekken én op een mondelinge verdediging moeten bevragen. Als daar blijkt dat de student (delen van) de masterproef heeft gemaakt met behulp van (Gen)AI zonder eigen ideeën en/of tussenkomst, kan je dat zien als fraude. De student heeft namelijk het denkproces uit handen gegeven en doet uitschijnen dat het product eigen werk is. De examentuchtcommissie neemt de beslissing of er al dan niet sprake is van fraude.
Plagiaat is een specifieke vorm van fraude. Plagiaat betekent nog steeds hetzelfde als vóór de komst van (Gen)AI: de student pleegt plagiaat door niet (correct) naar bronnen te verwijzen (bijvoorbeeld: er ontbreken bronnen, de bronnen zijn verzonnen of er staan verkeerde bronnen bij de gegeven informatie), of de student er nu een (Gen)AI-tool voor gebruikt heeft of niet. Deze vorm van fraude kan je wel detecteren met plagiaatdetectie. 

Mag je een AI-detector gebruiken?

Nee, dat mag je niet. Er zijn AI-detectoren op de markt die beweren dat ze gegenereerde teksten kunnen herkennen. Er is echter een grote kans op valse positieven. Dat betekent dat de software teksten bestempelt als gegenereerd door generatieve AI terwijl ze eigenlijk door een mens geschreven zijn. De detectoren “herkennen” teksten als gegenereerd door AI als die teksten weinig originele zinsneden, woordenschat … bevatten. Zo zullen dergelijke tools typische academische frasen, zoals ze bijv. in de Manchester Phrasebank staan, al snel zien als AI-gegenereerd omdat ze vaker voorkomen in het taalmodel. Daardoor kan je studenten die minder origineel schrijven, studenten met een andere moedertaal … valselijk beschuldigen van (Gen)AI-gebruik. 
Bovendien mogen studenten (Gen)AI-tools gebruiken, als ze dit op een verantwoorde manier doen. Zelfs als een AI-detector betrouwbaar zou zijn, dan biedt die nog geen extra informatie over het al dan niet geoorloofd gebruik ervan. 

Mag je een GenAI-tool gebruiken om (delen van) de masterproef van een score te voorzien?  

Momenteel is het geen goed idee om scoren uit te besteden aan een GenAI-tool. De meerwaarde om een 
(Gen)AI-tool te gebruiken zit vooral in de tijdswinst die je als lesgever kan boeken. Het is echter noodzakelijk 
om het UGent-toetsbeleid en de bijbehorende toetsprincipes als leidraad te hanteren waardoor efficiëntie 
nooit zwaarder zal en mag doorwegen dan een kwaliteitsvolle toetsing. Er stellen zich namelijk enkele risico’s 
waar je rekening mee moet houden:  

- Wat betrouwbaarheid betreft, kunnen we alvast stellen dat de huidige GenAI-tools tekortschieten. De 
taalmodellen die gebruikt worden om zulke tools te bouwen zullen nooit vrij zijn van hallucinaties, wat betekent 
dat je er nooit 100% op kan vertrouwen dat de output van de bot correct is, en dus dat de gegeven score een 
goede representatie is van de prestatie van de student. Ook de bias in de taalmodellen heeft als gevolg dat de 
score niet volledig representatief is. Denk bijv. aan teksten van een niet-moedertaalspreker die een GenAI-tool 
kan bestempelen als inhoudelijk minder sterk aangezien taal en inhoud onlosmakelijk met elkaar verbonden 
zijn. De beoordelaar speelt een belangrijke rol en zal dan ook altijd de score van zo’n GenAI-tool kritisch moeten 
beoordelen, de zogenaamde human in the loop.

- Er stelt zich ook een probleem op het gebied van privacy en intellectueel eigendomsrecht aangezien niet alle 
tools transparant zijn over wat er met de ingevoerde data gebeurt. 

Ook de EU AI Act erkent bovenstaande risico’s en bekijkt scoren met een AI-tool als een highrisk-toepassing; het 
gaat namelijk over “AI solutions used in education institutions that may determine the access to education and 
course of someone’s professional life (e.g. scoring of exams)” Over feedback geven spreekt de EU AI Act zich niet 
uit.  

Mag peerassessment in de masterproef?

Peerassessment mag, en kan mogelijkheden bieden voor procesevaluatie. Door medestudenten te betrekken in de beoordeling krijgt de jury bijkomend zicht op aspecten die ze zelf moeilijker kunnen observeren, zoals samenwerking en de individuele bijdrage aan het proces. De inbreng van peers kan zo het oordeel van de jury verrijken, zonder dat de academische verantwoordelijkheid verschuift. Peerevaluatie stimuleert bovendien, net als bij peerfeedback, het leerproces bij studenten. Let wel: de score die studenten elkaar toekennen kan slechts een beperkt deel uitmaken van de eindscore. Hoe je peerassessment kan organiseren, vind je terug in de onderwijstip Peerassessment: laat studenten elkaar beoordelen. 

 

Kan een student de masterproef hernemen in de tweede zittijd?

 In de tweede zittijd kan een student het proces niet volledig opnieuw overdoen. Dat betekent niet dat de student geen progressie in de verwerving van de eindcompetenties kan vertonen. Het schriftelijke werkstuk en de mondelinge verdediging kan de student wel hernemen. Op die mondelinge verdediging zal de student dan ook die progressie moeten tonen, zodat ze in kaart kan worden gebracht. De precieze voorwaarden om een masterproef te hernemen in de tweede zittijd, zijn vastgelegd door de faculteit en staan in het facultair reglement.

Is een masterproefovereenkomst verplicht?

Een masterproefovereenkomst regelt onder andere de aansprakelijkheden als er een derde partij betrokken is bij een masterproef (bijvoorbeeld: een bedrijf of externe organisatie). De overeenkomst is niet verplicht, maar zeer wenselijk. 
In totaal zijn er drie exemplaren die de promotor, de student, de externe partij en de facultaire onderwijsdirecteur moeten tekenen.  
De Facultaire Dienst Onderwijs (FDO) scant een ondertekende overeenkomst in en hangt ze als documenttype in Oasis aan het opleidingsonderdeel Masterproef van de student. De FDO houdt een ondertekend exemplaar van de masterproefovereenkomst bij. De twee andere exemplaren zijn voor de student en de derde partij. 
De modellen voor de masterproefovereenkomst vind je bij UGent TechTransfer  in het Nederlands en het Engels. Wil je iets veranderen aan de modelovereenkomst, contacteer dan het legal team van UGent Tech transfer via het GISMO contractaanmeldingsportaal.

Wanneer is het nodig een ‘eenzijdige verklaring vertrouwelijkheid en overdracht van recht’ te laten tekenen?

Soms is het nodig een ‘eenzijdige verklaring vertrouwelijkheid en overdracht van recht’ te laten ondertekenen, bijvoorbeeld in een onderzoeksproject waar geheimhouding van belang is. Dat kan ook buiten een masterproef, bijvoorbeeld bij een onderzoeksstage. Sommige onderzoeksgroepen laten studenten zo'n eenzijdige verklaring ondertekenen zodra ze een labo betreden.  Enkel de student moet de verklaring ondertekenen. De verklaring kan je zowel in Oasis als bij de vak- of onderzoeksgroepen (laten) bewaren. Het standaardmodel voor de eenzijdige verklaring vind je bij UGent TechTransfer. Wil je iets veranderen aan de modelovereenkomst, contacteer dan het legal team van UGent Tech transfer via het GISMO contractaanmeldingsportaal.

Kan een student de masterproef maken in het buitenland? 

Studenten kunnen de volledige masterproef in het buitenland afwerken of slechts een deel ervan (bijvoorbeeld: enkel het onderzoeksluik). In beide gevallen zijn er enkele aandachtspunten. Raadpleeg daarvoor de onderwijstip Masterproef tijdens een buitenlands studieverblijf: hoe begeleid en evalueer je die?

 

Volg de geldende procedures en richtlijnen 

• Schrijf of actualiseer de studiefiche van het opleidingsonderdeel masterproef. 
  • Doorloop de procedure voor het wijzigen van ‘Studiefiches’ 
  • De beleidsmedewerkers kwaliteitszorg van je faculteit zetten je graag op weg.    
• Hou rekening met de specificiteit van de masterproef bij programmawijzigingen. 
  • Raadpleeg de pagina Programmawijzigingen in het Vademecum studieprogramma’s.
  • De beleidsmedewerkers kwaliteitszorg je faculteit zetten je graag op weg.    

Laat je ondersteunen

Laat je ondersteunen door de collega’s van onderwijs@ugent.be. Bekijk het ondersteuningsaanbod of mail voor het aanbod op maat naar onderwijs@ugent.be.